Δοξολογία για την 81η επέτειο της 28ης Οκτωβρίου 1940 - Στιγμιότυπα

Με την λαμπρότητα που αρμόζει στο μεγαλείο της ημέρας, εορτάσθηκε κι εφέτος στον Ιερό Ναό μας η επέτειος της 28ης Οκτωβρίου 1940, παρουσία των τοπικών μας αρχόντων, αντιπροσωπείας μαθητών από σχολεία του Δήμου μας με τις σημαίες και τους καθηγητές και δασκάλους τους και πλήθους ενοριτών μας.

Τον πανηγυρικό της ημέρας εκφώνησε η κα. Αναστασία Τζήκα, Διευθύντρια του 1ου Δημοτικού Σχολείου Χολαργού.

Παρατίθενται στη συνέχεια το πλήρες κείμενο της ομιλίας, καθώς και φωτογραφικά στιγμιότυπα.

Περισσότερα...

Χολαργός 28-10-2021

ΠΑΝΗΓΥΡΙΚΟΣ 28ης ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 1940

Σεβαστοί Πατέρες της Εκκλησίας

Κυρία αναπληρώτρια Δημάρχου Παπάγου Χολαργού

Αξιότιμοι Αντιδήμαρχοι, Δημοτικοί και Κοινοτικοί Σύμβουλοι

Κυρίες και κύριοι

Αγαπητοί συνάδελφοι εκπαιδευτικοί

Αγαπημένοι μαθητές και αγαπημένες μαθήτριες

Ένα ιερό χρέος μας έχει συγκεντρώσει σήμερα εδώ ....

 28η  Οκτωβρίου 1940: Μια επέτειος, ένας θρύλος, μια μνήμη και  ένα καθήκον.

 28η  Οκτωβρίου 1940 ώρα 3:00πμ: Ενεργοποιείται το ρολόι της Ιστορίας και πάλι.

28η  Οκτωβρίου 1940:  Ο Ελληνικός λαός, δια στόματος του Πρωθυπουργού Ι. Μεταξά, απαντά  ηχηρά, αδιαπραγμάτευτα, ελληνοπρεπέστατα, “ΟΧΙ”  στο τελεσίγραφο, με το οποίο ο Ιταλός δικτάτορας, ζητούσε την ελεύθερη διέλευση του ιταλικού στρατού από τη χώρα μας.

Η άρνηση του τότε κυβερνήτη της χώρας Ιωάννη Μεταξά , εξέφραζε όλο τον ελληνικό  λαό που σε καμιά περίπτωση δεν θα συμφωνούσε στην εκούσια υποδούλωσή του.

Στους μήνες που θα ακολουθήσουν θα γραφτεί μια από τις πιο ένδοξες και παράλληλα τις πιο τραγικές σελίδες της ιστορίας του Νεότερου Ελληνισμού.

Το  ΟΧΙ : αποτέλεσε  δυνατό ράπισμα, προς τον φασίστα πρωθυπουργό της Ιταλίας Μουσολίνι, μα παράλληλα και  ηχηρό μήνυμα προς εχθρούς και συμμάχους ότι η Ελλάδα δεν ήταν  αμελητέα δύναμη, αλλά έπαιξε καθοριστικό ρόλο στην έκβαση του Β΄ Παγκοσμίου πολέμου.

 «ΟΧΙ» φώναξε ο λαός μας με αυτοθυσία και αυταπάρνηση, απλά και αυτονόητα, ως φυσική εκδήλωση της Ελληνικής ψυχής, όπως αυτή διαπλάστηκε ανά τους αιώνες.

 Είναι γνωστό πως τα μεγάλα κεφάλαια της Ελληνικής Ιστορίας αρχίζουν και τελειώνουν με ένα μεγάλο «ΟΧΙ».

«Έχομεν πόλεμον....»   είπε ο Έλληνας πρωθυπουργός στο Ιταλό πρέσβη.  Και  διαλάλησε τότε ο  Πατριάρχης της ποίησης Κωστής Παλαμάς , στα νιάτα π΄ ανέβαιναν στὸ Μέτωπο, πάνω στην παγωμένη Αλβανία:

Αὐτὸ τὸ λόγο θὰ σᾶς πῶ, δὲν ἔχω ἄλλο κανένα,

μεθύστε μὲ τ’ ἀθάνατο κρασὶ τοῦ Εἰκοσιένα.

Έτσι πάνω ψηλά, στα βουνά της Ηπείρου, στο αφόρητο κρύο, στις κακουχίες, πολλές φορές με πείνα και κρυοπαγήματα, οι στρατιώτες, έδωσαν ό,τι πιο πολύτιμο είχαν για τα παιδιά τους, για εμάς: Την ίδια τους τη ζωή.

Και νίκησαν............

Τη  στιγμή που οι λαοί της Ευρώπης υπέφεραν κι ανάμεσά τους κάποιοι ισχυροί παραδίνονταν πανικόβλητοι στο φασισμό, η μικρή Ελλάδα είχε την τόλμη να υψώσει το ανάστημά της και να προτάξει τα στήθη της. Και με τη σθεναρή τους αντίσταση οι Έλληνες ,δίδαξαν στο κόσμο, πως δεν αξίζουν τίποτα τα σύνεργα του αφανισμού μπρος στο μεγάλο όπλο που λέγεται ελληνική ψυχή.

Ο πόλεμος ενάντια στη βία είναι νομοτέλεια,  η υπεράσπιση της Πατρίδας  είναι ηθική επιταγή. Οι Έλληνες δεν το λησμόνησαν ποτέ αυτό.

Οι  ήρωες του ΄40  είδαν τον κόσμο γύρω τους σαν θαύμα και ρίχτηκαν στον κίνδυνο  από αίσθημα ευγνωμοσύνης απέναντι στην ομορφιά του, στην ομορφιά της ζωής, της Ειρήνης, της Δημοκρατίας, της Ελευθερίας.

Τονίζει ο  μεγάλος ποιητής Κωστής Παλαμάς:

«Των Εθνών η μεγαλοσύνη δε μετριέται με το στρέμμα.

 Με της καρδιάς το πύρωμα μετριέται και με αίμα»

Η 28η Οκτωβρίου είναι διπλή εορτή με εθνικό και θρησκευτικό χαρακτήρα. Τιμάμε και μνημονεύουμε το ιστορικό «ΟΧΙ», μα παράλληλα εορτάζουμε και την Αγία Σκέπη, την Παναγία, που τότε, τώρα και πάντοτε στέκει προστάτιδα των Ελλήνων στους δίκαιους αγώνες τους για την ελευθερία.

 Χρειαζόμαστε μέρες για να πούμε ότι  πρέπει για το Έπος του 40-᾽41 και για  την   τραγωδία   που ακολούθησε.

 Μόνο με το 1821 μπορεί να συγκριθεί. Αλλὰ με μια διαφορά. Τότε οι σκλάβοι έγιναν ελεύθεροι, το ’41 οι νικητὲς σκλαβώθηκαν

 6 Απριλίου 1941:  το δεύτερο «ΟΧΙ» των Ελλήνων στην επίθεση  απὸ το δίδυμο αιμοσταγή αδερφό  του φασισμού, Γερμανό δικτάτορα Χίτλερ, που κλήθηκε να βοηθήσει τους Ιταλούς συμμάχους του, πάνω στα οχυρά της Μακεδονίας και της Θράκης.

Λίγες ημέρες αργότερα οι κατακτητές φτάνουν  στην Αθήνα. Και βεβηλώνεται ο ναός της Δημοκρατίας, ο ιερός βράχος της Ακρόπολης, όταν υψώθηκε η ναζιστική σημαία με τη σβάστικα…

Τελευταίος θύλακας αντίστασης: η Κρήτη...

Όλα άλλαξαν...

Η ζωὴ των Ελλήνων ολίσθησε σε μονοπάτια εφιαλτικά.

 Ακολούθησε η  περίοδος της στυγνής γερμανικής κατοχής όπου λαός υπέστη τα πάνδεινα: πείνα, βασανισμούς, μαζικές εκτελέσεις, πυρπολήσεις, ολοκαυτώματα.

Χρόνια σκοτεινά, χρόνια μαρτυρικά και αποκρουστικά, όχι μόνο της ελληνικής, αλλά και της παγκόσμιας ιστορίας.

Η  σκληρότητα των κατακτητών ξεπερνούσε τα όρια της κτηνωδίας. Χιλιάδες άμαχοι εκτελέστηκαν, βασανίστηκαν, και πάρα πολλοί πέθαναν από την πείνα.

Το ρολόι της  Ιστορίας  χτυπά αργά και βασανιστικά.

Μια  Αθηναία, γράφει στο ημερολόγιό της: «Άρχισε να φανερώνεται  το φάντασμα της Πείνας και ένα  άλλο φάντασμα ακόμη αγριώτερο, η απανθρωπιά του Γερμανού.» και συνεχίζει περιγράφοντας ένα φρικιαστικὸ περιστατικὸ: Έναν Γερμανὸ να σπάζει το χέρι ενός παιδιού που είχε αρπάξει ένα ψωμί.

Ωστόσο η αντίσταση δυνάμωνε

Ξημερώματα 31ης Μαΐου 1941. Μανώλης Γλέζος και Απόστολος Σάντας κατεβάζουν την ναζιστική σημαία και η γαλανόλευκη κυματίζει στον ιερό βράχο.

Το φως και η ελπίδα της ελληνικής ψυχής ανατέλλουν.

Η αντίσταση οργανώθηκε στις πόλεις και στα χωριά. Τα βουνά πλημμύρισαν από τους αγωνιστές της Λευτεριάς. Έτσι γράφτηκε ακόμα ένα έπος, το έπος της εθνικής αντίστασης.  Ακόμα βαρύτερες θυσίες για  3 μαρτυρικά χρόνια. Αλλά άντεξαν οι Έλληνες  τους διωγμούς, τα βασανιστήρια, τα στρατόπεδα συγκέντρωσης, τις φυλακές, τις εκτελέσεις.

Είναι γνωστό πως στην περίοδο της  κατοχής η χώρα υπέστη πάσης φύσεως καταστροφές. Οι κατακτητές διέλυσαν τον παραγωγικό ιστό της και καταλήστεψαν την πολιτιστική μας κληρονομιά

Στο αποκορύφωμα της θηριωδίας τους όμως υπάρχουν τα 89 αναγνωρισμένα ολοκαυτώματα στην ελληνική επικράτεια.

Τα αρχεία του Ελληνικού Υπουργείου Εξωτερικών βρίθουν από επίσημες αναφορές μαζικών εγκλημάτων των κατοχικών δυνάμεων.

Εκτελέσεις αθώων αμάχων και παιδιών, ως αντίποινα σε πράξεις αντίστασης του λαού μας.. Σε πολλά από αυτά τα μαζικά εγκλήματα   ξεπεράστηκε και η διαταγή: «100 Έλληνες για έναν Γερμανό».

Ποιος μπορεί να ξεχάσει το ολοκαύτωμα στα Καλάβρυτα, στο Κομμένο Άρτας, στο Δίστομο, στο Μεσόβουνο και  στους Πύργους Πτολεμαΐδας, στην Κλεισούρα Καστοριάς, τη λεηλασία της Κανδάνου στην Κρήτη, καθώς και τη μαζική εκτέλεση  στο   Δοξάτο  της Δράμας;

Ποιος μπορεί να ξεχάσει τους Έλληνες  της Θεσσαλονίκης, που πήραν το τραίνο για το Άουσβιτς και τα άλλα στρατόπεδα εξόντωσης;

Ποιος μπορεί να ξεχάσει την ισοπέδωση του Πειραιά, 11 Ἰανουαρίου1944, λίγους μήνες πριν την απελευθέρωση;

Ποιος μπορεί να ξεχάσει  τα Μπλόκα της Κοκκινιάς, του Βύρωνα, της Καλλιθέας, στο Δουργούτι και στα Άνω Σφαγεία;

Ποιος μπορεί να λησμονήσει τις Εκτελέσεις στο Σκοπευτήριο της Καισαριανής και στο Χαϊδάρι, τα  βασανιστήρια στην οδὸ Μέρλιν;

Περίπου 700.000 νεκροί ο τελικός απολογισμός.

Σκότωναν άντρες, γυναίκες, παιδιά, βρέφη. Έκαιγαν ότι μπορούσε να καεί, μαζὶ και τους ανθρώπους.

Η αντίσταση  εναντίον της φασιστικής-ναζιστικής βαρβαρότητας δεν ήταν μόνο πράξη άμυνας και επιβίωσης. Ήταν πάνω και πριν απ’ όλα η προάσπιση ενός αξιακού  συστήματος, που βρισκόταν σε μετωπική αντίθεση με την αυθαιρεσία, τον σκοταδισμό και τον ολοκληρωτισμό.

Έως εδώ δεν φανερώνεται και η άλλη όψη των πραγμάτων, η  μιαρή.  Η άμεση  συνεργασία και η  προσφορά  υπηρεσιών από Έλληνες στον κατακτητή. Ήταν οι βασανιστές, οι μάσκες, οι εκτελεστές, οι προδότες. Ήταν Εκείνοι που πλούτισαν με τη λεηλασία των πεινασμένων. Ήταν  οι δοσίλογοι, οι μαυραγορίτες.

Ότι ανήθικο, βρωμερὸ  κατακάθι υπήρχε στον τόπο μας κρυμμένο, συναδελφώθηκε με το έγκλημα.

Έσπερναν φόβο και θέριζαν τρόμο.

 Εμείς ας θυμόμαστε πάντα τα λόγια  Άγγελου Τερζάκη πως: «Αν η λήθη είναι κάποτε αρετή, η μνήμη είναι πάντα χρέος.»

Το Γ’ Ράιχ δεν υπάρχει πια. Η Ελλάδα  είναι ακόμα εδώ, και θα είναι εδώ. Είναι θέλημα «Θεών τε και Ηρώων». Είναι χρέος στους αγέννητους και στους νεκρούς της.

Μήπως και σήμερα δεν ανατέλλουν ίδιοι κίνδυνοι; Απειλείται η εθνική μας ακεραιότητα, αμφισβητείται η εθνική μας κυριαρχία,  και στο εσωτερικό, φασιστικά μορφώματα καταδικάζονται για την εγκληματική τους δράση.

Ναζιστικά εκτρώματα που και μόνον η ύπαρξή τους αποτελεί ντροπή για τη  δημοκρατική κοινωνία μας.

Με αφορμή λοιπόν  τη σημερινή επέτειο ας στείλουμε μήνυμα αντιπολεμικό, αντιφασιστικό, αντιρατσιστικό. Μήνυμα ενότητας και ομοψυχίας, μήνυμα  σεβασμού των κυριαρχικών δικαιωμάτων μας, μήνυμα σεβασμού των ανθρώπινων δικαιωμάτων,  μήνυμα ειρήνης.

Το έπος του’40 είναι ο «τελευταίος μεγάλος λόγος» του ελληνισμού, ο πιο κοντινός σε εμάς, ο οποίος μπορεί να εμπνέει, να κινητοποιεί και να συνέχει έναν λαό σε συνθήκες όπως οι σημερινές και να τον οδηγήσει σε μια νέα συλλογικότητα, απαραίτητη για την επιβίωσή του .

Η υποταγή ενός λαού πραγματοποιείται ,μόνο αφού έχει προηγουμένως επιτευχθεί χαλάρωση της εθνολογικής συνοχής, καθώς και απώλεια της συλλογικής μνήμης του, βασικά στοιχεία της οποίας αποτελούν η ιστορία και η γλώσσα του.

Και μας θυμίζει ο  ποιητής,  Γιώργος Σεφέρης:

«Σβήνοντας κανείς ένα κομμάτι από το παρελθόν, είναι σαν να σβήνει και ένα αντίστοιχο κομμάτι από το μέλλον. Κι είναι θλιβερή πια η ζωή, που μοιάζει με ακατοίκητο σπίτι». .

Το δικό μας χρέος σήμερα  είναι να αγωνιστούμε για ένα στέρεο και φερέγγυο σύστημα δημόσιας εκπαίδευσης, που θα συμβάλει στο να αποκτήσουμε υγιή πολιτική συνείδηση.

Το δικό μας  χρέος  σήμερα  είναι να επανακτήσουμε τις προγονικές αξίες και να στραφούμε ξανά σ’ εκείνο το ιδανικό που κατέστησε τους ανθρώπους του τόπου μας, απαράμιλλα πρότυπα ηρωισμού, είτε στο πεδίο της μάχης, είτε στο στίβο της καθημερινής βιοπάλης.

«Τέτοιο ιδανικό βγαλμένο μέσα από το ελληνικό χώμα και την ιστορία του λαού του είναι ο ανθρωπισμός λέει ο  Αλέξανδρος Δελμούζος ».

Πέρασαν από τότε πολλά  χρόνια. Οι εποχές άλλαξαν αλλά τα γεγονότα επαναλαμβάνονται.

Στο παρελθόν τα όπλα του εχθρού ήταν συμβατικά. Τα σημερινά όπλα είναι ύπουλα, σχεδόν αόρατα αλλά εξίσου καταστροφικά. Σήμερα ο πόλεμος είναι οικονομικός, πνευματικός και ηθικός. Είναι πόλεμος κατά των αρχών, ιδεών και αξιών της φυλής μας. Πόλεμος που χτυπά τις ρίζες της.

Ο εορτασμός αυτής της επετείου, δε γίνεται γιατί το έχουν ανάγκη οι ψυχές των ηρώων του ’40. Αυτοί έχουν ήδη καταχωρηθεί στις χρυσές σελίδες της ιστορίας του Έθνους μας. Είναι πλέον αθάνατοι.

Εμείς όμως είμαστε αυτοί που σήμερα τους έχουμε περισσότερη ανάγκη. Έχουμε την ανάγκη να πιαστούμε από τα κατορθώματά τους. Να εμπνευστούμε από τα ιδανικά τους, από την πίστη τους στην ελευθερία και την Πατρίδα, από τις διαχρονικές αξίες του Ελληνισμού και της Ορθοδοξίας.

Ας αφουγκραστούμε τη φωνή της καρδιάς τους κι ας επιστρέψουμε  πάλι σε αυτές τις διαχρονικές αξίες και ας τις κάνουμε κτήμα μας. Το ατομικό συμφέρον ας υποχωρήσει μπροστά στο κοινό καλό και να ‘μαστε σίγουροι ότι η Ελλάδα θα βγει και πάλι νικητής σ’ αυτό τον σύγχρονο πόλεμο. Θα κερδίσει και πάλι τη χαμένη τιμή της και τη θέση που της ταιριάζει στην Ιστορία.

Γι’ αυτό ας βάλουμε την Ελληνική σημαία στο μπαλκόνι μας, ας καμαρώσουμε τα παιδιά μας  στην παρέλαση σήμερα και  να  θυμόμαστε πάντα ότι είμαστε απόγονοι αυτών των ανθρώπων. Nα  τους τιμούμε και να μην ξεχάσουμε ποτέ, πόσο απλόχερα και με ποιο τίμημα μας χάρισαν το δώρο της Ελευθερίας…   

Γιατί, λαός που ξεχνά την ιστορία του είναι καταδικασμένος να την ξαναζήσει.

Ζήτω η 28η Οκτωβρίου 1940...

Ζήτω οι Έλληνες...

Ζήτω η Ελλάδα...

Σας ευχαριστώ.

Αναστασία Τζήκα,

Διευθύντρια του 1ου Δημοτικού Σχολείου Χολαργού